Amigos sempre de Alfonso Eiré

Boa noite a todos. Tedes que perdoar que non mande moita escritura a este espazo de Blogaliza, mais, a verdade, sendo sincero, ando metido en demasiados enguedellos.
Ultimamente dei en falar con amigos das quintas próximas á miña (moitos xa non sabedes o que era iso das “quintas” pero nós si: o da mili en que nos metían, nos rapaban o pelo e podíanos encher a cara a labazadas un sarxento, e non pasaba nada). Xuntámonos e repasamos aquilo que o Xoán Ramón Allegue chama “ a xeración do bacharelato superior”.
A cousa era durísima. En Galicia xa había institutos de bacharelato, que a penas custaban, pero a xente era pobre. Os institutos estaban nas cidades e cando saía un rapaz con luces na aldea, alá viñan o mestre e o crego a mirar que se facía del. Poucos ían aos institutos, como non fosen os das aldeas suburbanas.
Nós, os das cidades, fillos da pequena burguesía (con dereito a aldea de avós a maioría), podiamos chegar ao preu e mesmo á universidade… pero a maioría dos rapaces do Impaís tiñan que pasar polos seminarios se querían estudar para “algo na vida” (funcionarios do Estado, que era o que querían os pais. Como me dixo o Carlos Casares, seu pai ben lle celebrou o día en que gañou as oposicións de profesor de instituto: “A partir de agora, Carliños, poida que a fame che pete á porta, pero non che vai entrar na casa”).
O caso –como digo– é que moitísimos tiveron que papar seminario. Un deles, o Xabier do Campo, que conserva foto de pequeniño e xa con sotana. O Xabier pasou polo seminario de Lugo, como o Pucheiro, Alfonso Eiré.
O Do Campo e o Eiré estiveron pouco tempo dentro daquel enorme internato-cárcere, mais aprenderon dabondo para o resto da vida. O Do Campo conta o mesmo que outros compañeiros de quinta próxima: a historia do anel de chumbo para os que falaban galego no seminario, unha historia que xa escribirá el.
O Eiré, Eiriz na fantasía literaria, deu o paso adiante e saíu do armario eclesiástico para contarnos como se castigaba aos que xogando ao fútbol no seminario menor soltaban palabras en galego. Por se non o saben en Roma, a crueldade daquel fato de pederastas (clara a denuncia do Pucheiro: terlle que dicir unha mai a un fillo que teña coidado co crego que fique de garda no dormitorio…) chegaba a pitar penalty á equipa de calquera transgresor das regras de fala. As partidas de fútbol podíanse perder por castigo (that’s what penalty means) lingüístico.
Eiré-Eiriz en Amigos sempre fai unha denuncia sen concesións dos abusos dos cregos profesores, e do absurdo da educación para rapaces que –segundo se supuña– habían defender a doutrina do Evanxeo.
A novela, próxima á realidade ata o límite de ser historia real tal vez con nomes algo variados, pasou sen pena nin gloria polas vías estreitas do Impaís que aínda teme as sotanas. Pouco ou nada se falou dela. Só correu de boca a oído que o Pucheiro se metera a dar pancada nos que os castigaran ata o sadismo (a cabronada do profesor de Latín ao Fungueiro da novela fai pensar no que se digan o Pucheiro e ese crego na altura do Xuízo Universal).
Pena que Espiral Maior, a editora, non fose máis coidadosa co texto, que ten grallas de máis. Mais iso pódese resolver cunha nova edición en modo web, para que o mundo coñeza o que acontecía os interiores dun seminario durante o desarrollismo franquista.

Share